Sinds april 2025 zijn stekkerpanelen verkrijgbaar in ons land. Dit zijn zonnepanelen die gewoon in het stopcontact kunnen. Het gebruik ervan stelt in appartementen wel praktische problemen. In de meeste Vlaamse appartementsgebouwen zullen stekkerpanelen dus sowieso niet toegelaten zijn.
Wat zijn stekkerpanelen?
Een stekkerpaneel is een compacte versie van een zonnepaneel. In tegenstelling tot bij een klassiek zonnepaneel is hier geen vaste installatie op het dak nodig. Een stekkerpaneel kan gewoon in een standaard stopcontact gestoken worden en begint dan meteen zonne-energie op te wekken.
Wie kan stekkerzonnepanelen gebruiken?
De ontwikkeling van het stekkerpaneel past in de zoektocht naar duurzame energie-oplossingen die door zoveel mogelijk mensen gebruikt kunnen worden. Wie niet over een eigen dak beschikt kan met een stekkerpaneel toch zonnestroom produceren en zo de energiefactuur drukken én een steentje bijdragen aan de klimaatdoelstellingen.
Vooral in appartementen lijkt het zonnepaneel met stekker een aantrekkelijke oplossing. Bewoners bevestigen deze panelen dan aan de buitenzijde op hun terras of aan de balustrade.
Regelgeving in appartemensgebouwen
Het harmonieus samenleven van meerdere bewoners in een appartementsgebouw wordt ondersteund door de nodige regelgeving (Wet op de Mede-eigendom, reglementen van interne orde…).
- Eén van de zaken die bewaakt wordt, is het uitzicht van het gebouw. Wie in een appartementsgebouw woont, mag niet zomaar een schotelantenne of een airco-buitenunit aan de gevel bevestigen. In de meeste gevallen ligt ook de kleur van de ramen vast, of er wel of niet bloembakken aan een balustrade mogen hangen, wat op een terras mag staan en wat niet… Deze regels zijn nodig om chaos en discussie te vermijden. In dezelfde lijn zal het bevestigen van stekkerpanelen dus in de meeste appartementsgebouwen sowieso niet toegelaten zijn.
- Het plaatsen van een stekkerpanelen houdt ook de nodige veiligheidsrisico’s in. Een bewoner kan dit paneel zelf plaatsen, zonder erkende vakman. Wat als het paneel niet correct bevestigd wordt? Wat als deze panelen problemen op het elektriciteitsnet veroorzaken?
Privatieve plug & play-systemen kunnen eenvoudig op balkons of gevels worden geplaatst, en hebben een invloed op het uniforme uitzicht van het gebouw. Dat betekent dat individuele eigenaars niet zomaar toestellen mogen installeren zonder voorafgaande toestemming van de Vereniging van Mede-Eigenaars (VME).
Standpunt CIB: In hoeverre esthetische argumenten kunnen ingeroepen worden om stekkerpanelen te verbieden is op dit moment niet duidelijk. Een specifieke clausule kan worden gezien als strijdig met de gelijkheid tussen eigenaars. Volgens de juristen van het CIB lijkt een algemeen verbod op het gebruik van plug & play zonnepanelen moeilijk afdwingbaar te zijn, zeker en vast het ecologische gedachtegoed van onze wetgever indachtig. De rechtspraak zal uitwijzen hoe ver een VME hier in zal kunnen gaan.
Wetgeving
De gebruikte toestellen moeten in principe voldoen aan het Synergrid-voorschrift C10/11 en voorzien zijn van een CE-label. Deze procedure garandeert dat de toestellen veilig functioneren en correct samenwerken met het distributienet.
Aanmeldingsplicht
Daarnaast is er een aanmeldingsplicht n.a.v. veiligheidszorgen. De regels zijn als volgt:
- Digitale meter al aanwezig in de woning:
- Installatie < 800 Watt: geen aanmelding via Mijn Fluvius nodig (minder dan 2 panelen)
- Installatie > 800 Watt: aanmelding via Mijn Fluvius nodig (meer dan 2 panelen)
- Geen digitale meter aanwezig in de woning:
- Ongeacht vermogen installatie: aanmelding via Mijn Fluvius nodig
Steden en gemeenten hanteren bepalingen voor het uitzicht van woningen en appartementsgebouwen. Stekkerzonnepalen zijn echter niet vergunningsplichtig. De overheid aanziet deze stekkerpanelen als gebruikelijke technische constructies. Dat betekent dat ze overal op gevels en balkonafsluitingen mogen worden aangebracht, behalve op beschermd erfgoed.
Duurzame energie in appartementsgebouwen
Het is duidelijk dat alle betrokken partijen – wetgever, gemeenten, syndici, eigenaars – zich momenteel vragen stellen bij het gebruik van deze nieuwe plug & play zonnepanelen in appartementsgebouwen.
Privatieve plug & play-systemen kunnen eenvoudig op balkons of gevels worden geplaatst maar hebben een invloed op het uniforme uitzicht van het gebouw. Dat betekent dat individuele eigenaars niet zomaar toestellen mogen installeren zonder voorafgaande toestemming van de Vereniging van Mede-Eigenaars (VME).
03beheer adviseert de mede-eigenaars om, voor over te gaan tot plaatsing, dit altijd eerst te bespreken op een algemene vergadering.
Tijdens algemene vergaderingen blijkt er een brede consensus te bestaan onder mede-eigenaars om stekkerpanelen te verbieden. Men is van mening dat deze panelen afbreuk doen aan de esthetische eenheid van het gebouw.
Juristen stellen zich de vraag in hoeverre esthetische argumenten kunnen ingeroepen worden om stekkerpanelen te verbieden. Rechtspraak zal uitwijzen hoe ver een VME hier in zal kunnen gaan.
03beheer houdt u als mede-eigenaar sowieso op de hoogte en trekt zoals steeds mee aan de kar van alle initiatieven naar meer duurzame energie in onze gebouwen. De betere en veilige weg naar duurzame energie in een appartementsgebouw blijft volgens ons nog steeds een gemeenschappelijk gedragen oplossing. Verschillende VME’s investeerden de afgelopen jaren in collectieve zonnepanelen op het dak. De opgewekte energie wordt gebruikt voor de gemeenschappelijke delen en wordt via het systeem van energiedelen virtueel verdeeld over alle gemeenschappelijke energiemeters.